Her çocuk yaşadığını aynı biçimde göstermez
Korkutucu bir olaydan sonra çocuğunuz bir süre size daha yakın durmak isteyebilir veya eskiden rahat yaptığı işlerde zorlanabilir. Bazı çocuklar oyunlarında olayı çağrıştıran konulara dönerken bazıları hiç konuşmaz. Uyku, iştah, dikkat ve arkadaş ilişkilerinde değişim görülebilir. Bu tepkiler tek başına bir tanı anlamına gelmez; çocuğun yaşı, yaşanan olay ve sonrasındaki güvenlik koşulları birlikte değerlendirilir.
Hiç üzülmüyor gibi görünmesi de olaydan etkilenmediğini kanıtlamaz. Gözleminizi yalnız ağlamaya ya da anlattığı ayrıntılara bağlamayın. Günlük hayatında neyin değiştiğini, hangi anlarda rahatladığını fark etmek daha açıklayıcı olabilir. Önceden var olan güçlüklerle olaydan sonra başlayan değişiklikleri ayırabilmek, psikolojik değerlendirmede yararlı bilgi sağlar.
Önce güvenliği ve öngörülebilirliği desteklemek
Çocuğa bildiğiniz kadarını yaşına uygun, kısa ve doğru cümlelerle anlatabilirsiniz. Emin olmadığınız bir konuda her şeyin kesinlikle düzeleceğini söylemek yerine şu anda onu korumak için neler yapıldığını açıklayın. Mümkün olduğunca tanıdık yemek, uyku ve bakım düzenini sürdürmek günün akışını anlaşılır kılabilir. Bakım veren kişide değişiklik olacaksa önceden haber verin.
Olayı tekrar tekrar anlattırmak, ayrıntı sorularıyla sınamak veya görüntüleri yeniden izletmek destek sağlamayabilir. Konuşmak isterse dinleyin; istemediğinde anlatması için zorlamayın. İstismar ya da devam eden bir tehdit şüphesinde öncelik çocuğu güvende tutmak ve ilgili sağlık ve koruma hizmetlerinden yardım almaktır; evde sorgulama yapmak değildir.
Ne zaman değerlendirme istenebilir?
Değişiklikler günlük yaşamı belirgin etkiliyorsa, giderek artıyorsa veya aile olarak nasıl yaklaşacağınızı bilemiyorsanız çocuklarla çalışan bir psikologdan destek alabilirsiniz. Psikolog değerlendirme yaparak ihtiyaçlara uygun çalışma planını konuşur; gerektiğinde çocuk psikiyatristiyle iş birliği kurulabilir. Kendine zarar verme riski ya da yakın tehlike varsa çocuğu yalnız bırakmadan acil sağlık hizmetine başvurun. Destek aramak için tepkilerin ağırlaşmasını beklemek zorunda değilsiniz.
Çocuğunuzla ilgili ilk adımlar için çocuk psikoloğu ankara sayfamızı, ayrıca çocuklarda yalan söyleme davranışını anlamak ve ebeveyn danışmanlığı nedir, kimler için uygundur rehberlerimizi inceleyebilirsiniz.